Υγιεινή, ασφάλεια και εκτίμηση επικινδυνότητας τροφίμων

Το μάθημα «Υγιεινή, Ασφάλεια και Εκτίμηση Επικινδυνότητας Τροφίμων» αποτελεί μάθημα ειδικού και επιστημονικού υποβάθρου και αποσκοπεί στην εκπαίδευση των φοιτητών/τριών στις βασικές αρχές της υγιεινής και ασφάλειας των τροφίμων, στην αναγνώριση και διαχείριση κινδύνων και στην εισαγωγή στην ανάλυση και εκτίμηση επικινδυνότητας. Το μάθημα καλύπτει τη συσχέτιση των εννοιών ποιότητα, υγιεινή και ασφάλεια τροφίμων, καθώς και τη διάκριση μεταξύ μικροβιολογικής ασφάλειας και μικροβιολογικής ποιότητας. Εξετάζονται οι βασικοί κίνδυνοι των τροφίμων, δηλαδή οι βιολογικοί, χημικοί και φυσικοί κίνδυνοι, με έμφαση σε παθογόνα βακτήρια, μύκητες, ιούς και παράσιτα, μυκοτοξίνες, βιοτοξίνες, αλλεργιογόνα, χημικούς επιμολυντές, κατάλοιπα γεωργικών και κτηνιατρικών φαρμάκων, βαρέα μέταλλα, διοξίνες, υλικά σε επαφή με τρόφιμα και ξένα σώματα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις πηγές επιμόλυνσης και διασταυρούμενης επιμόλυνσης, στους βασικούς κανόνες ορθής υγιεινής και βιομηχανικής πρακτικής, στα προαπαιτούμενα προγράμματα, στις αρχές HACCP, στην ανάλυση κινδύνων, στα μέτρα ελέγχου και στα κρίσιμα σημεία ελέγχου. Παράλληλα, εισάγονται οι βασικές έννοιες της ανάλυσης επικινδυνότητας, δηλαδή η εκτίμηση επικινδυνότητας, η διαχείριση κινδύνου και η επικοινωνία κινδύνου.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές/τριες θα είναι σε θέση να προσδιορίζουν και να συσχετίζουν τις έννοιες ποιότητα, υγιεινή και ασφάλεια τροφίμων, να διακρίνουν τη μικροβιολογική ασφάλεια από τη μικροβιολογική ποιότητα, να αναγνωρίζουν βιολογικούς, χημικούς και φυσικούς κινδύνους και να ερμηνεύουν τη σημασία τους για την ασφάλεια του καταναλωτή. Επιπλέον, θα μπορούν να περιγράφουν βασικές πηγές επιμόλυνσης και διασταυρούμενης επιμόλυνσης, να κατανοούν τη χρησιμότητα των κανόνων ορθής υγιεινής πρακτικής και των προαπαιτούμενων προγραμμάτων, να εφαρμόζουν τις βασικές αρχές HACCP και να προτείνουν κατάλληλα προληπτικά ή διορθωτικά μέτρα για τη μείωση των κινδύνων σε αποδεκτά επίπεδα. Οι φοιτητές/τριες θα εξοικειωθούν επίσης με την ερμηνεία δεδομένων τροφιμογενών νοσημάτων και εξάρσεων, τη χρήση βασικών υπολογιστικών εργαλείων προγνωστικής μικροβιακής συμπεριφοράς και την προσέγγιση της εκτίμησης επικινδυνότητας, της διαχείρισης κινδύνου και της επικοινωνίας κινδύνου. Η θεωρητική διδασκαλία υποστηρίζεται από εργαστηριακές και υπολογιστικές ασκήσεις, με έμφαση στην επίλυση προβλημάτων ασφάλειας τροφίμων και στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων.